İran, Kuveyt'teki ABD Üssünü Vurdu ve Amerikan Saldırılarına Misilleme Olarak Bahreyn'e Saldırıları Yeniledi
İran, çarşamba sabahı erken saatlerde Körfez'deki komşularına yönelik saldırılarını genişletti; Kuveyt'te ABD'nin kullandığı Ali Al Salem Hava Üssü'ne insansız hava araçlarıyla saldırdı ve Bahreyn'e birkaç yeni saldırı düzenledi. Saldırılar, bir gün önceki Amerikan saldırılarına misilleme gibi görünüyor. Kuveyt, hava savunmasının insansız hava araçlarını önlediğini ve hasar bildirilmediğini açıklarken, Bahreyn de güçlerinin bir dizi İran saldırısını önlediğini duyurdu ve sığınma uyarıları yayımlayıp ardından tehlikenin geçtiğini bildirdi. Bu, iki aydan uzun süredir Kuveyt'e düzenlenen ilk İran saldırısı ve Amerikan askerî tesislerini, dokuzuncu ayına giren bir savaşın merkezine yeniden koyan hızlı bir saldırı zincirinin son halkasıydı.
İran devlet televizyonundaki bir habere göre, İran ordusu Ali Al Salem'de hava savunma sistemlerine ve insansız hava aracı ile füze fırlatma platformlarına muharebe ve kamikaze insansız hava araçlarıyla ateş açtı. İran, operasyonun üste ABD ordusunun kullandığı Patriot bataryalarını ve fırlatma mevzilerini imha ettiğini iddia etti. Bu iddia bağımsız olarak doğrulanamadı; Kuveyt ordusu insansız hava araçlarının kökenini belirtmedi, sayısını söylemedi ve herhangi bir hasar ya da can kaybı bildirmedi. Kuveyt silahlı kuvvetleri, hava savunmasının düşmanca insansız hava aracı tehditlerine karşılık verdiğini ve halkın duyduğu patlamaların önleme operasyonlarından kaynaklandığını söylerken, Dışişleri Bakanlığı tekrarlanan İran saldırılarını ülkenin güvenlik ve istikrarını tehdit eden 'suç' eylemleri olarak kınadı. ABD ordusu, son saldırılara ilişkin yorum talebine hemen yanıt vermedi.
ABD Donanması'nın 5. Filosu'na ev sahipliği yapan Bahreyn de aynı saatlerde yeniden saldırıya uğradı. İçişleri Bakanlığı çarşamba sabahı erken saatlerde halka sığınmaları çağrısı yapan iki uyarı yayımladı, kısa süre sonra da tehlikenin geçtiğini duyurdu; Bahreyn Savunma Kuvvetleri ise hava savunmasının birkaç İran hava saldırısını hedeflerine ulaşmadan püskürttüğünü belirterek Tahran'ı krallığa karşı 'sistematik düşmanca tutum' izlemekle suçladı. Dışişleri Bakanlığı, tehditlerin hedeflerine ulaşmadan etkisiz hâle getirildiğini söyledi. Herhangi bir hasar ya da can kaybı hakkında bilgi verilmedi. Bu, beş gün içinde Bahreyn'e düzenlenen üçüncü İran saldırısıydı: Devrim Muhafızları cuma ve pazar günleri de oradaki Amerikan tesislerine saldırdığını iddia etmiş, salı günü ise Şeyh İsa Hava Üssü'ndeki ABD radar sistemini hedef aldıklarını söylemişti. Bahreyn ve ABD o saldırının önlendiğini açıklamış, ABD Merkez Komutanlığı Amerikan personelinde yaralanma ve Amerikan teçhizatında hasar olmadığını bildirmişti.
Saldırılar, doğrudan bir misilleme zincirini izliyor. Salı günü bir ABD savaş uçağı, Hürmüz Boğazı'ndaki Keshm Adası'nda bir Devrim Muhafızları füze fırlatma sahasını vurdu; bu, aynı gün erken saatlerde Bahreyn'deki radar tesisine düzenlenen İran saldırısına karşılıktı. İran, son saldırılarının ABD'nin insansız hava aracı gözetleme operasyonlarına ve İran iletişim kulelerine düzenlenen bir saldırıya yanıt olduğunu söyledi. Saldırı düzeni 13 Kasım Cuma günü yeniden başladı; bu, eylül başından bu yana bir Körfez devletine düzenlenen ilk İran saldırısıydı. Savaşın kendisi 28 Şubat'ta İsrail ve ABD'nin İran'a saldırmasıyla başladı ve İran o zamandan beri komşu Körfez ülkelerindeki Amerikan tesislerine ve çıkarlarına, ayrıca enerji altyapısına düzenli olarak ateş açıyor.
Riskler iki üssün çok ötesine uzanıyor. Ekonomisi ABD deniz ablukası altında zorlanırken ve Amerikan askerî eskortları Hürmüz Boğazı'ndan petrol tankerlerinin geçişini yeniden sağlamaya yardımcı olurken, uzmanlar Tahran'ın mevcut durumdan bıkmaya başladığını — ve ablukayı sürdürmenin bedelini artırmaya kararlı olduğunu — söylüyor. İran, tankerler boğazdan geçmeye çalışırken onlara saldırmaya devam ediyor: Birleşik Arap Emirlikleri devlet petrol şirketi ADNOC çarşamba günü, salı günü boğazda düzenlenen bir saldırının ardından bir tanker mürettebat üyesinin kayıp olduğunu, 11 kişinin de yaralandığını ve tedavi gördüğünü açıkladı. Ali Al Salem, savaş sırasında İran tarafından en az 30 kez vuruldu; Associated Press'in haberine göre en az 15 uçak hangarı, çok sayıda depo ve yerleşim bölgesi yakınında 10 bina hasar gördü ya da yıkıldı. Aynı gün Suudi hava savunması, Yemen'deki İran destekli Husi isyancılarının Riyad'a fırlattığı iki seyir füzesini önleyip imha etti; bu, koalisyon güçlerinin Yemen'in isyancıların elindeki bölgelerine düzenlediği ve Husilerin en az 17 kişinin öldüğünü söylediği büyük hava saldırısından bir gün sonraydı — ve Suudi destekli güçlerin Bab el-Mandeb Boğazı çevresindeki bölgelerden çekilerek boğaz üzerindeki Husi hâkimiyetini pekiştirmesinden günler sonraydı.
Bundan sonra ne olacağı gerçekten belirsiz ve tartışmanın iki tarafındaki analistler de tehlike konusunda hemfikir. Uluslararası Kriz Grubu'nun kıdemli İran analisti Hamidreza Azizi, Kuveyt saldırısının ilk haberlerinin ardından, 'Taraflardan hiçbiri daha geniş bir çatışmaya girmeyi amaçlamasa bile, birden fazla cephede biriken askerî olaylar, her iki tarafın da başlangıçta amaçladığının ötesinde yanlış hesaplama ve tırmanma riskini artırıyor,' diye yazdı. İsrail Ulusal Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü'nden araştırmacı Danny Citrinowicz ise 'giderek daha net' bir 'kasıtlı, ölçülü tırmanma' örüntüsü tanımlayarak, İran'ın amacının mutlaka topyekûn bir savaş tetiklemek olmadığını, ablukayı sürdürmenin askerî, ekonomik ve siyasi maliyetlerini istikrarlı biçimde artırmak olduğunu savundu — bu, Washington için bir ikilem: sınırlı bir yanıt İran'ı daha ileri gitmeye teşvik edebilir, daha güçlü bir yanıt ise ABD'nin önlemeye çalıştığı tırmanmayı hızlandırabilir. Başkan Donald Trump çelişkili mesajlar verdi: yeni saldırıların pek olası olmadığını söylerken bölgeye üçüncü bir uçak gemisi ve binlerce asker daha gönderdi; Katar'ın yoğun arabuluculuk çabalarına rağmen diplomatik çözüm müzakereleri tıkanmış durumda. Citrinowicz'in ifadesiyle, gerilimi düşürmenin iki net yolu var: müzakere edilmiş bir anlaşma ya da ablukayı kaldırma yönünde bir Amerikan kararı.
- Associated Press — İran, Kuveyt'teki ABD üssünü ve Bahreyn'deki hedefleri vurdu
- Defence Blog — İran, Kuveyt ve Bahreyn'e gece insansız hava aracı saldırısı düzenledi
- The Telegraph — ABD'nin İran adasını vurmasının ardından Körfez ülkeleri saldırıya uğradı
- The Arabian Post — Kuveyt düşmanca insansız hava araçlarına karşılık verirken Bahreyn saldırıları önledi
- Kapak: 27 Ocak 2021'de Kuveyt'teki Ali Al Salem Hava Üssü'nde bir C-17'ye yüklenen iki ABD Ordusu M142 HIMARS — Photo: Kıdemli Havacı Kristine Legate, ABD Hava Kuvvetleri / Wikimedia Commons (Public domain)
