Onaylandı ve Tartışmalı: İsrail'in Asılı Parlamentosu Herzog'un Masasına Gidiyor

İsrail, Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'un geçen haftaki parlamento seçimlerinin onaylanmış sonuçlarını kabul etmesinin ardından çarşamba günü tartışmalı bir hükümet kurma sürecine girdi; bu, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun, kendisinin ve müttefiklerinin 120 üyeli parlamentoda çoğunluğu kaybettiği, Arap partilerinin ise tarihî kazanımlar elde ettiği oyu itibarsızlaştırma çabalarına bir darbe oldu. Merkez Seçim Komitesi, 9.069 sandığın incelenmesinin ardından seçimin bütünlüğünü zedeleyen ya da sonuçlarını etkileyen bir usulsüzlük kanıtı bulunamadığı gerekçesiyle sonuçları o sabah onayladı. Komiteye başkanlık eden Yüksek Mahkeme Hâkimi Noam Sohlberg, resmî sonuçları Kudüs'teki Cumhurbaşkanlığı Konutu'nda düzenlenen törende Herzog'a resmen sundu ve Herzog bunları yasal olarak bağlayıcı ilan etti.

Onaylanmış aritmetik, İsrail'i asılı bir Knesset ile bırakıyor. Netanyahu'nun dinci-milliyetçi bloku, 27 Ekim oylamasında 53 sandalye kazandı; parlamento çoğunluğu için gereken 61 sandalyenin sekiz gerisinde kaldı. Eski askerî şef Gadi Eisenkot'un liderliğindeki muhalefet ittifakı 48 sandalye kazanırken, Arap partileri Ra'am ve Ortak Liste aralarında rekor 19 sandalye elde etti — önceki toplamlarının neredeyse iki katı ve 15 olan eski rekorun oldukça üzerinde. Hiçbir blok tek başına yönetemiyor; İsrail tarihinde hiçbir parti de bunu yapamadı. 26. Knesset'in 10 Kasım'da yemin etmesi planlanıyor; mevcut hükümet geçiş döneminde görevde kalıyor.

Onaylama işleminin kendisi bir kavgaydı. Komitenin beş üyeli başkanlık kurulunda Yesh Atid ve Mavi-Beyaz temsilcileri sonuçları onaylamak için oy verirken, Likud ve Şas çekimser kaldı ve Hâkim Sohlberg belirleyici oyu kullandı. Tam kurulda 15 muhalefet temsilcisi lehte oy verirken, aşırı sağcı Otzma Yehudit partisinden iki üye aleyhte oy kullandı ve koalisyonun kalan 14 temsilcisi çekimser kaldı. Törende konuşan Hâkim Sohlberg, sonuçlara şüpheyle yaklaşanların İsrail demokrasisi için "gerçek bir tehlike" oluşturduğunu söyledi. İsrail'in iç istihbarat teşkilatı Şin Bet'in, iddia edilen yabancı müdahaleye ilişkin ayrı soruşturması sürüyor.

Herzog, istişarelerine çarşamba gecesi parti liderleriyle başladı ve alışılmış uygulamadan ayrılarak önce küçük partileri gördü — saat 17.00'de Dinî Siyonizm, ardından Şas ve ardından Yisrael Beytenu — kalan gruplar perşembe günü planlandı; son olarak Eisenkot'un Yashar partisi ve nihayet Likud. Netanyahu'nun dinci-milliyetçi tabanıyla aynı çizgideki üç grup, ona koalisyon kurma şansı verilmesi gerektiğini önerirken, eski bir Netanyahu müttefikiyken rakibe dönüşen bir ismin liderliğindeki dördüncü grup Eisenkot'u destekledi. Büyük bir Arap partisi olan Ra'am'ın onu önereceğini söylemesiyle beklentileri iyileşti; bu, İsrail haber sitesi Ynet'e göre beklenen desteğini 56 milletvekiline çıkarıyor. Görüşmeler öncesinde Herzog, grupların yaptıkları tüm taahhütleri ve sözleri tutamayacaklarını anlamalarını beklediğini söyledi.

Hükümete giden her yol artık sahtekârlık suçlamasının merkezindeki 19 sandalyeden geçiyor. Olasılıklar: Netanyahu ile Eisenkot arasında bir ittifak, Eisenkot ile Arap partileri arasında bir ittifak — ki bu, eski askerî şefin Netanyahu'nun yıllardır saldırdığı partilerle yönetmesini gerektirir — ya da başarısızlık; bu durumda İsrail gelecek yılın başlarında yeniden seçime gider. İstişareler sona erdiğinde Herzog, koalisyon kurmak için en uygun gördüğü adayı seçecek; aday, hükümet kurmak için 28 günü ve olası 14 günlük ek süresi olacak. Çevrimiçi ortamda onaylama büyük yankı uyandırdı: r/news'ta Herzog'un sonuçları kabul etmesiyle ilgili bir başlık 20.000'den fazla beğeni aldı ve Polymarket'te yatırımcılar Eisenkot'un bir sonraki başbakan olma ihtimalini yüzde 57 olarak fiyatladı: Reddit tartışması, r/news

Bundan sonra ne olacağı, önümüzdeki günlerde Cumhurbaşkanlığı Konutu'nda ve ardından gelecek koalisyon müzakerelerinde belli olacak. Herzog'un kararını açıklaması için birkaç günü var ve bu seçim, yalnızca İsrail'i kimin yöneteceğini değil, kazananın çoğunluğunu kaybettiği, ikinci olanın tek başına yönetemediği ve güç dengesinin hiçbir bloğun ihtiyaç duymak istemediği partilerde olduğu bir seçimden sonra ülke siyasetinin istikrarlı bir hükümet üretip üretemeyeceğini de şekillendirecek.