ABD İran’ın Keşm Adası’nı Yeniden Vurdu: Trump Saldırıyı ‘Küçük’ Olarak Nitelerken Görüşmeler Sürüyor
Başkan Donald Trump, Amerikan güçlerinin cuma akşamı Hürmüz Boğazı’ndaki Keşm Adası’nda bulunan bir İran hava savunma tesisine sınırlı saldırılar düzenlediğini doğruladı ve operasyonu küçük çaplı olarak niteledi. Florida’nın West Palm Beach kentine indikten sonra gazetecilere konuşan Trump, ABD’nin yeni kurulduğunu söylediği bir uçaksavar sistemini imha ettiğini belirtti. ‘Küçük saldırılar yapıyoruz’ dedi. ‘Küçük bir uçaksavar düzeneği kurmuşlardı; yaklaşık 15 dakikada, belki beş dakikada imha ettik.’
İran devlet medyası, Keşm Adası’nın güney kıyısındaki Suza bölgesinde iki patlama olduğunu bildirdi. Yarı resmî Tesnim ajansı, ilk bilgilere göre adaya iki füze isabet ettiğini aktardı. Resmî IRNA ajansı ise iki cismin düşmesinden önce havada bir uçak sesi duyduklarını söyleyen tanıklara yer verdi. Devlet yayıncısı IRIB, İran hava savunmasının ada üzerinde bir Amerikan MQ-9 insansız hava aracını önleyerek imha ettiğini bildirdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı adadaki durumun nispeten sakin olduğunu söyledi ve başka yorum yapmadı. İran’dan resmî bir hasar değerlendirmesi gelmedi; taraflar can kaybı bildirmedi.
Bu, beş gün içinde Keşm Adası’na kamuoyuna yansıyan ikinci Amerikan saldırısıydı. İlki, 2 Kasım Pazartesi günü Keşm’den bir Amerikan uçağına doğru füze ateşlenmesinin ardından düzenlenmiş, yakındaki Hengam Adası’nı da hedef almıştı. Cuma günkü saldırılar, Cumhuriyetçilerin Kongre’nin her iki kanadındaki kontrolü kaybettiği salı günkü ara seçimlerden bu yana ilk Amerikan saldırılarıydı. Pentagon ve Merkez Kuvvetler Komutanlığı cumartesi sabahına kadar operasyonun ayrıntılı bir açıklamasını yayımlamamıştı. Washington, görevde insanlı uçak, insansız hava aracı ya da uzaktan ateşlenen silah kullanılıp kullanılmadığını açıklamadı.
Saldırı, sekiz aydır süren savaşa ilişkin dolaylı müzakereler devam ederken gerçekleşti. Trump cuma günü gazetecilere, yönetiminin Tahran temsilcileriyle görüştüğünü ve Washington’ın müzakerelerde ‘çok ilerleme’ kaydettiğini söyledi, ancak ayrıntı vermedi. Arabuluculuk yapan Katar, diplomatik çabaların sürdüğünü belirtti. İki Orta Doğulu yetkili Associated Press’e, İran’ın nükleer programı konusunda ABD ile görüş ayrılıklarını gidermeyi amaçlayan Katar önerilerini değerlendirdiğini söyledi.
Trump’ın bu hafta vadettiği daha büyük karar henüz açıklanmadı. Perşembe günü ara seçimler sonrasındaki ilk ulusal güvenlik toplantısının ardından, İran’ın nükleer programının imha edildiği doğrulanana kadar savaşa tam kapsamlı dönmek ya da ülkenin geriye kalanını yok etmeden durmak konusunda karar verileceğini söyledi. Keşm’e yönelik sınırlı saldırı bu iki soruyu da yanıtlamıyor: Görüşmeler sürerken askerî baskının devam ettiğini gösteriyor ve bir sonraki adımın tırmanma mı yoksa anlaşma mı olacağını açık bırakıyor.
Denizdeki savaş ise durmadı. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları kurumu, 6 Kasım’da sona eren haftada Hürmüz Boğazı ve çevresinde en az 11 geminin saldırıya uğradığını, üçünün battığını bildirdi. Batılı bir askerî istihbarat kurumu, çatışmaların temmuz başında yeniden başlamasından bu yana 88 mermi veya füze isabeti kaydetti. Devrim Muhafızları ayrıca cuma günü hava savunmasının bir MQ-1 insansız hava aracını önlediğini, bunun savaşın başlangıcından beri imha edilen bu modeldeki 16’ncı hava aracı olduğunu iddia etti ve füze üretimi ile depolanması için yeraltı tesisleri inşa ettiğini açıkladı. Bundan sonraki güvenilir göstergeler Pentagon veya Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın operasyon açıklaması, doğrulanmış bir İran hasar değerlendirmesi ve olası misilleme işaretleri olacak.