Amerika Maviye Döndü: Demokratlar Ara Seçimlerde Kongre'nin İki Kanadını da Ele Geçirdi ve Trump'ın Son İki Yılını Yeniden Yazdı
Demokrat Parti, salı günü yapılan ara seçimlerde Kongre'nin her iki kanadını da ele geçirerek iki yıllık kesintisiz Cumhuriyetçi iktidara son verdi ve Başkan Donald Trump'ı başkanlığının son iki yılında bölünmüş bir hükümetle çalışmak zorunda bıraktı. Zaferin büyüklüğü iyimser Demokratları bile şaşırttı: parti Senato'da en az yedi sandalye kazandı, Temsilciler Meclisi'nde ise en az 40 sandalye alarak Cumhuriyetçi kalelerde, daha birkaç hafta önce akla bile gelmeyecek zaferler elde etti. CBS News, salı gecesi geç saatlerde Temsilciler Meclisi'ni, kısa süre sonra da Senato'yu Demokratlara verdi; Associated Press ise Demokrat Josh Turek'in Iowa'da Cumhuriyetçi Ashley Hinson'ı yenmesinin ardından Senato'yu, çarşamba sabahı erken saatlerde de Temsilciler Meclisi'ni Demokratların kazandığını duyurdu.
Gecenin hikâyesini Senato haritası anlattı. Teksas'ta Demokrat James Talarico, Cumhuriyetçi Ken Paxton'ı yenerek bu sandalyeyi 1988'den bu yana ilk kez Demokratlara kazandırdı. Kansas'ta Adam Hamilton, eyaletten neredeyse bir yüzyıldır Senato'ya seçilen ilk Demokrat oldu. Güney Carolina'da Demokrat Annie Andrews, Başkan Trump'ın desteklediği, eski senatör Lindsey Graham'ın kız kardeşi Darline Graham'ı yendi. Sherrod Brown Ohio'da sandalyesini geri aldı, Roy Cooper Kuzey Carolina'daki boş sandalyeyi kazandı, Troy Jackson Maine'de beş dönemlik senatör Susan Collins'ı koltuğundan etti ve Turek de Iowa'da tabloyu tamamladı. Demokratlar ayrıca Georgia, New Hampshire, Minnesota ve Michigan'daki sandalyeleri korudu; Michigan'da Abdul El-Sayed ülkenin ilk Müslüman senatörü oldu. Temsilciler Meclisi'nde parti, Indiana'dan Tennessee'ye ve Kaliforniya'ya kadar sandalye kazandı; Kaliforniya'da seçim bölgelerinin yeniden çizilmesi beş sandalye daha getirdi. Demokratlar ayrıca Nevada, Teksas, Iowa, Ohio ve Georgia'da beş valiliği de ele geçirdi. Fox News Seçmen Anketi'ne göre yayın sırasında Demokratlar Senato'da 54, Temsilciler Meclisi'nde 228 sandalyeye sahipti; Alaska'daki Senato yarışı hâlâ başa baş gidiyordu.
Sandık çıkış anketlerine ve ilk analizlere göre seçimi belirleyen asıl güç hayat pahalılığıydı. Sandık çıkış anketleri, seçmenlerin yüzde 39'unun en önemli sorun olarak ekonomiyi gösterdiğini ortaya koydu; Fox News Seçmen Anketi de geçim sıkıntısından duyulan yaygın hoşnutsuzluğu doğruladı. Sekiz aydır süren ve sevilmeyen İran savaşı da ağır bastı. Başkan Yardımcısı JD Vance sosyal medyada "kaybetmemizin nedeni savaş" diye yazdı; başkanın kendisi de çatışmanın partisine zarar verdiğini kabul ederek Wall Street Journal'a aynı kararı yeniden alacağını söyledi. Sonuç, siyaset bilimci Ian Bremmer'in ifadesiyle, 50 yıldır iktidardaki bir partinin uğradığı en büyük yenilgiydi.
Washington açısından sonuçları hemen ve çok geniş kapsamlı. Salı gecesi zaferini ilan eden Temsilciler Meclisi Demokrat lideri Hakeem Jeffries'in, yeni Kongre ocak ayında toplandığında Cumhuriyetçi Mike Johnson'ın yerine Temsilciler Meclisi'nin ilk Siyahi Başkanı olması bekleniyor. Demokratlar Temsilciler Meclisi komitelerinin kontrolünü alacak, celp çıkarma ve Trump yönetimini, başkanın ailesini ve ticari çıkarlarını soruşturma yetkisi kazanacak. Ancak zaferin önümüzdeki iki yılı şekillendirecek sınırları var: Demokratlar, bir başkanı azil yoluyla görevden almak için gereken üçte iki Senato çoğunluğunun da, başkanlık vetolarını aşmak için gereken 290 Temsilciler Meclisi sandalyesinin de gerisinde kaldı. Ayrıca, filibuster'ı aşmak için gereken 60 oy eşiğine de ulaşamadılar; yani çoğu yasa için hâlâ Cumhuriyetçi desteğe ihtiyaç duyulacak. Buna karşılık yapabilecekleri şey, başkanın gündemini tamamen durdurmak ve İran savaşı konusunda oylama dayatmak için Savaş Yetkileri Kararı (War Powers Resolution) gibi araçları kullanmak.
Sonuçlar saatler içinde kendini göstermeye başladı. Adalet Bakanlığı Sivil Haklar Birimi'nin başındaki Harmeet Dhillon çarşamba günü istifa ederek seçim sonrası yönetimden ayrılan ilk isim oldu. Perşembe günü ise başkan, oylamadan sonraya ertelediği bir kararla karşı karşıya kaldı: İran'a büyük çaplı askerî saldırıları yeniden başlatmak mı, ekonomik baskıyı sürdürmek mi, yoksa müzakere edilmiş bir uzlaşma mı? Oval Ofis'te en üst düzey ulusal güvenlik danışmanlarıyla görüşen Trump, kararın yakın olduğunu söyledi. "Mümkünse ülkenin geri kalanını yok etmek istemem ama belki etmek zorunda kalacağım," dedi gazetecilere. "Yakında öğreneceksiniz." Başkanın, ara seçimlerden önce İran'a saldırmayacağına dair ekim ayındaki sözü artık geçerliliğini yitirdi; ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (US Central Command) büyük çaplı muharebe operasyonlarının yeniden başlaması için hazırlıkları tamamladığı, USS Theodore Roosevelt'in kasım ortasında bölgeye ulaşmasının beklendiği bildiriliyor.
Piyasalar da yeni siyasi tabloya kendi kararını verdi. Çarşamba günü yükseldikten sonra — Dow 1.000 puandan fazla arttı — hisse senetleri perşembe günü teknoloji öncülüğündeki satış dalgasıyla çakıldı: Dow 1.800 puandan fazla düştü, Nasdaq yüzde 5,5 gerileyerek 19 ayın en kötü gününü yaşadı, S&P 500 ise yüzde 4,4 düşerek piyasa değerinden trilyonlarca dolar sildi. Yatırımcılar, Demokrat Kongre'nin yapay zekâ sektörüne ve veri merkezi inşaatlarına yönelik denetimi sıkılaştırabileceğinden korkuyordu. Trump, Truth Social'da Demokratları suçlayarak piyasanın "seçim sonuçlarına bağlı olarak tarihin en kötü günlerinden birini" yaşadığını ve bunun "Cumhuriyetçiler değil, Dumokratlar" yüzünden olduğunu yazdı. İnternetteki tepki de gecenin büyüklüğüne yakışırdı: Hacker News'ta en çok oy alan yorumlardan biri, Demokratların Teksas, Kansas ve Güney Carolina'daki zaferlerini "tam anlamıyla bir nükleer bomba" diye niteledi; Reddit'teki r/PoliticalDiscussion başlığında ise binlerce yorum, sonucun Trump'ın sicilini mi yoksa kalıcı bir yeniden dizilişi mi yansıttığını tartıştı. Tahmin piyasaları Demokratların iki kanadı da kazanacağını önceden görmüştü: Kalshi ve Polymarket'teki yatırımcılar, sonuçlar açıklanmadan önce Demokratların her iki kanadı da kazanma ihtimalini yaklaşık yüzde 75 olarak fiyatlıyordu.
Bundan sonrası iki saat dilimiyle tanımlanacak. İlki yasama takvimi: soruşturma yapıp engel çıkarabilen ama tek başına yasa geçiremeyen ya da veto aşamayan bir Demokrat Kongre; karşısında ise sonuçları "hileli" ve "tamamen düzmece" diye niteleyen ama kabul edeceğini de söyleyen bir başkan. İkincisi ise askerî takvim: Trump'ın yakında geleceğini söylediği İran kararı; bu karar, sevilmeyen bir savaşı ya sonlandırabilir ya da tam da partisinin yenilgisinin onu, bir Reuters kaynağının ifadesiyle, siyasi olarak kaybedecek hiçbir şeyi kalmamış bir noktaya getirdiği sırada tırmandırabilir. Her halükârda ara seçim bozgunu Amerikan siyasetini yeniden çizdi. Trump, başkanlığında ilk kez, Kongre'nin rakiplerinin kontrolünde olduğu bir tabloyla karşı karşıya — ve yıllarca siyasi çölde kalan Demokrat Parti, artık Washington'da denetim kollarını ve 2028 için bir sıçrama tahtasını elinde tutuyor.