Macron, Ukrayna'ya Yardımı Kısmanın 'Başka Bir Savaş' Anlamına Geleceğini Söyledi; Avrupa Müzakerelerde Yer Kazandı

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron cumartesi günü, Ukrayna'ya yardımı sınırlamak isteyen ülkelerin 'adil olmayan bir barış' dayatmak istediğini ve bunun başka bir savaşın reçetesi olacağı uyarısında bulundu. Fransız liderin sosyal medyada paylaştığı açıklama, ABD'nin Moskova'nın 2022'de başlattığı tam ölçekli işgalle başlayan savaşı sona erdirmek için Ukrayna ile Rusya arasında arabuluculuk yaptığı bir dönemde geldi. 'Ukrayna'ya yardımı kısmak isteyenler, özünde ona adil olmayan bir barış dayatmak istiyor,' dedi Bay Macron, 've dolayısıyla tüm Avrupa'ya. Bu, yenilgi ruhudur. Bu, başka bir savaşın reçetesidir. Bu, Fransa'nın duruşu olamaz.'

Uyarı, Avrupa'nın üzerinde görüşmeler yapılmasından korktuğu müzakerelere girdiği bir haftanın ardından geldi. ABD elçileri Jared Kushner ve Steve Witkoff, Abu Dabi'de Rus ve Ukrayna heyetleri arasında iki gün süren Amerikan arabuluculuğundaki görüşmeler gerçekleştirdi; dokuz aydır iki tarafı bir araya getiren ilk doğrudan müzakereler, bir atılım olmadan ama Avrupa ülkelerinin gelecek turlara katılacağı anlaşmasıyla sona erdi. Perşembe günü iki elçi Moskova'da Başkan Vladimir Putin ile görüştü ve ardından Dublin'e uçarak Casement Havaalanı'nda Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'e bilgi verdi. Bay Kushner, Amerikan tarafının Avrupalıların müzakerelere dâhil edilmesini savunduğunu söyledi; Bay Zelenskiy ise ABD'nin Avrupa'nın katılımı konusunda Bay Putin ile ilerleme kaydettiğini belirtti.

Perşembe günü Dublin'de düzenlenen ve yaklaşık 50 liderin katıldığı Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinde Avrupa, görüşmelere temsilci göndermek üzere beş ülke seçti: Fransa, Almanya, İtalya, Birleşik Krallık ve Polonya. Bu adım, Fransa dışişleri bakanının başlattığı ve Ukrayna'da barışın Ukrayna olmadan karara bağlanamayacağını, Avrupa'nın güvenliğini ilgilendiren konuların Avrupalılar olmadan kararlaştırılamayacağını ortaya koyan Dublin Deklarasyonu taslağının ardından geldi. 'Avrupa, Ukrayna'da "adil ve kalıcı bir barış" sağlama çalışmalarına tam olarak katılmalıdır,' dedi Bay Macron ve ekledi: 'Ukrayna'da olanlar bizi doğrudan ilgilendiriyor… Ukrayna'nın kendini savunmasına yardım etmek, Fransa'yı ve Fransızları korumaktır.'

Tartışmanın aciliyeti, Kyiv'den gelen bir açıklamayla daha da belirginleşti. Bay Zelenskiy cumartesi günü yayımlanan yorumlarında, Washington'ın Ukrayna'nın NATO'ya katılması karşılığında Moskova'ya toprak — doğudaki Donbas bölgesi — bırakmasını önerdiğini söyledi. Öneri, eğer masadaysa, Kyiv'den işgalden bu yana aradığı güvenlik garantisi karşılığında toprak takas etmesini istiyor ve Ukrayna'ya hiçbir çözümün dayatılamayacağında ısrar eden Avrupalı liderlerden sert tepki çekti. Bay Macron, Bay Putin'in 'müzakere etmek istemediğine' inandığını ve kış yaklaşırken sivillere ve enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı ve füze saldırılarını artırarak Ukrayna'yı kırmaya çalıştığını söyledi.

Avrupa sözlerini para ve donanımla destekliyor. Avrupa Birliği, Ukrayna'ya 2026 ve 2027 için 90 milyar avroluk kredi üzerinde anlaştı; Konsey, Ukrayna için askerî yardım misyonunun görev süresini yaklaşık 300 milyon avroluk bütçeyle 15 Kasım 2028'e kadar uzattı ve Komisyon, Rusya'ya karşı 22'nci yaptırım paketini hazırlıyor. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, sahada ek kış desteği açıkladı — AB rezervlerinden 500 jeneratör, Norveç'ten dört yüzer köprü ve 200 otobüs — ve Ukrayna'ya askerî destek sağlayan ülkeler koalisyonu 19 Kasım'da Berlin'de yeniden toplanacak. 26–27 Kasım'daki bir sonraki Avrupa Konseyi'nde liderler, Ukrayna'nın 2027 için acil finansman ihtiyaçlarını görüşecek.

Çevrimiçi ortamda tepkiler alışılmış siyasi çizgileri aştı. Bay Macron'un uyarısını taşıyan bir r/worldnews başlığı 5.300'den fazla olumlu oy ve 120 yorum aldı; en çok oy alan yorum — 'Macron'a hiç sempati duymadığını' söyleyen ve iç politikasını onaylamayan bir Fransız kullanıcıdan — yazarın Rusya konusundaki jeopolitik vizyonuyla başkanla 'aynı çizgide' olduğunu ekledi. Bundan sonrası, Avrupa'nın yeni girdiği müzakere odasında — ve cephede — kararlaştırılacak. Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Rusya'nın 'barışı egemenliğe tercih ettiğini henüz göstermediğini' ve Avrupa güvenliğinin geleceğinin 'Avrupa olmadan tartışılamayacağını ve kararlaştırılamayacağını' söyledi. Bay Macron, Ukrayna'nın müttefiklerinin savaş sonrası vizyonlarını Rusya'ya da açıkça ortaya koyması gerektiğini ve 'ABD'den Avrupa'nın uzun vadeli güvenliği için ne beklediğimizi de ayrıntılandırmalıyız' dedi. Kyiv için sınav, masada bir sandalyenin onu başının üstünden çizilen bir anlaşmadan koruyup korumayacağı; Avrupa için ise Dublin'de sergilenen birliğin müzakerenin ilk zor seçimlerinde ayakta kalıp kalmayacağı.