Barış Fotoğrafından Saatler Sonra, Rusya Kyiv'e Füze Yağdırdı
Rusya, cuma gününe girilen gece Ukrayna'ya savaşın en büyük hava saldırılarından birini düzenledi; en az sekiz kişi öldü, Kyiv'de Dnipro Nehri üzerindeki üç köprü hasar gördü — bu, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Shenzhen'de Donald Trump ve Şi Cinping'in yanında durup üç gücü barışın temsilcisi olarak sunan bir bildiriye imza atmasından saatler sonra oldu. Balistik ve seyir füzeleri ile yüzlerce insansız hava aracından oluşan saldırı altı saatten uzun sürdü, başkentin dört ilçesini vurdu ve Ukraynalı yetkililere göre birçok bölgede elektrik, ısıtma ve suyu kesti. Her açıdan, zirvenin vaat ettiği barışın tam tersiydi.
Saldırının ölçeği, artık beşinci yılına giren bir savaşın standartlarına göre bile olağanüstüydü. Kyiv, Rusya'nın gece boyunca en az 110 füze fırlattığını söyledi — alışılmadık derecede büyük bir sayı; Ukrayna hava kuvvetleri 84 seyir füzesi, 404 saldırı insansız hava aracı ve sayısı belirtilmeyen balistik füze bildirdi; bazıları Rusya'nın Uzak Doğu'sundaki Ukrainka hava üssünden kalkan Tu-160 stratejik bombardıman uçaklarından fırlatılmıştı. Rusya Savunma Bakanlığı, askerî ve enerji tesislerini, Odesa bölgesindeki liman altyapısını ve Kyiv'deki ulaşım altyapısını hedef alan 'kara, deniz ve havadan yüksek hassasiyetli silahlarla büyük bir saldırı' düzenlediğini söyledi. Ölenlerin altısı başkentteydi; Belediye Başkanı Vitali Kliçko, ölenlerden üçünün kentin belediye su idaresi Kyivvodokanal'ın çalışanları olduğuna inanıldığını söyledi; batıdaki Lviv kentinde iki kişi daha öldü, ülke genelinde en az 28 kişi yaralandı. Saldırı sürerken ölü sayısı birkaç kez yukarı revize edildi ve yetkililer sayının daha da artabileceği uyarısında bulundu.
Saldırıların bilinçli bir hedefi vardı: Kyiv'i bir arada tutan köprüler. Balistik füzeler, başkentin sağ ve sol yakalarını Dnipro üzerinden birbirine bağlayan geçişler olan Podilsko-Voskresenskyi, Darnytskyi ve Pivdennyi — Güney — köprülerine hasar verdi. Podilsko-Voskresenskyi köprüsünde trafik tamamen durduruldu; Güney Köprüsü'nden ise yalnızca sol yakadan sağ yakaya giden on tona kadar araçlara ve on sekiz tona kadar toplu taşıma araçlarına izin verildi. Kliçko, sakinlere şehre arabayla girmemeleri ve işverenlere çalışanların evden çalışmasına izin vermeleri çağrısında bulundu. Rusya, ekim başında Kyiv'in köprülerini hedef almaya başlamıştı ve geceki saldırı, başkentin iki yarısı arasındaki ulaşım bağlantılarını koparmaya yönelik şimdiye kadarki en sistemli girişimdi.
Saldırı, bizzat Putin'in anlatımına göre intikamdı. Putin'in Shenzhen'de, Rusya'nın, Ukrayna'nın Rusya'yı işgal altındaki Kırım'a bağlayan köprüye yönelik saldırılarına 'Kyiv rejiminin köprüye yaptığından çok daha acı verici' misilleme eylemleriyle yanıt vereceğine söz vermesinden bir gün sonra geldi. Ukrayna, 3,7 milyar dolarlık, 19 kilometrelik Kerç Köprüsü'nü bu hafta üç kez vurmuştu: salı günü insansız hava araçları ve füzeler karayolu köprüsünün bir bölümünü yok etti, perşembe günü ise Ukrayna'nın Neptün füzeleriyle yapıldığını söylediği üçüncü bir saldırı demiryolu hatlarına hasar verdi ve demiryolu trafiğinin durdurulmasına yol açtı. Perşembe öğleden sonra bazı demiryolu seferleri yeniden başladı ve Kırım'daki Rusya'nın atadığı yetkililer anakaraya feribot seferlerinin cuma günü başlayacağını söyledi. Rusya Başbakan Yardımcısı Marat Husnullin, onarımların ne kadar süreceğini belirlemenin yaklaşık bir hafta alacağını söyledi ve bazı bölümlerin bir-iki ay içinde yeniden çalışabileceğini öne sürdü — ancak Danimarkalı danışmanlık şirketi COWI'den yapı mühendisliği uzmanı Inger Kroon, hasar gören karayolu açıklığı ile kemerinin değiştirilmesinin bir yıldan fazla sürebileceğini söyledi.
Köprü harekâtı, Rus lojistiğini boğmaya yönelik daha geniş bir Ukrayna çabasının parçası ve geceki misilleme, bu çabanın artık ne kadar baskı uyguladığını gösteriyor. Ukrayna yaz boyunca Kırım'a yakıt taşıyan tankerleri sistematik olarak hedef aldı, yarımada genelinde enerji altyapısını vurdu ve Moskova'nın savaş çabasını besleyen ana arter olan işgal altındaki güney Ukrayna'dan geçen M-14 otoyolundaki tedarik hatlarını vurdu. Kırım Köprüsü kısmen devre dışı kalınca, Rusya daha fazla trafiği bu yoğun hedef alınan koridordan geçirmek zorunda. Yeni Amerikan Güvenliği Merkezi'nden Franz-Stefan Gady, Reuters'a 'Daha fazla trafik, daha fazla hedef demek,' dedi ve Rusya'nın dağılma ve gece sürüşü gibi kaçınma taktikleri geliştirdiği için ani bir lojistik çöküşün hâlâ olası olmadığını ekledi. Putin tarafından 2018'de Rusya'nın Kırım'ı ilhakının vitrin simgesi olarak açılan köprü daha önce de hasar görmüştü — 2022'de bir kamyon bombasıyla, 2023'te deniz insansız hava araçlarıyla ve 2025'te su altı patlayıcılarıyla — ama bu haftaki kadar ağır hiç olmamıştı.
Kyiv'deki gece her şeyden önce Shenzhen'de imzalanan sözlerin boşluğunu ortaya koyuyor. Dört maddelik bildiri, nükleer bir savaşın 'kazanılamayacağını ve asla yapılmaması gerektiğini' teyit etti, ancak ne Ukrayna'dan ne de İran'la savaştan söz etti, silah kontrolü görüşmesi açıklamadı ve imzacılarından hiçbirini uygulanabilir hiçbir şeye bağlamadı. Birkaç saat içinde Putin ayların en büyük füze saldırısını emretti ve Polonya gece boyunca hava sahasının ihlal edildiğini bildirdi. Saldırı, Ukraynalı yetkililer ile başlıca Avrupalı müttefiklerinin liderlerinin Berlin'de toplanmasından birkaç saat önce sona erdi — Shenzhen'de olduğu gibi, en çok kaybedecek ülkenin odada olmadığının bir hatırlatması. Kış yaklaşırken ve Rusya'nın Ukrayna'nın enerji sistemine yönelik harekâtı yoğunlaşırken, soru artık büyük güçlerin barış yapıp yapmayacağı değil, Kyiv'in onlar bunu konuşurken ışıklarını açık ve köprülerini ayakta tutup tutamayacağı.
- CNN — Trump'ın 'yorgun' Putin'in anlaşmaya hazır olduğunu söylediği haberinden saatler sonra Ukrayna büyük saldırılara uğradı
- Reuters — Ukrayna, Kırım köprüsü saldırılarıyla Rus lojistiğini zorluyor
- The Times — Ukrayna'ya dev Rus füze saldırısında en az sekiz kişi öldü
- Europe Says — Trump-Putin görüşmesinden saatler sonra Rusya Ukrayna'ya büyük ve ölümcül saldırı düzenledi
- Kapak: Kyiv'de Dnipro Nehri ve Podil Köprüsü. 13 Temmuz 2019'da çekildi — Photo: Maksym Kozlenko / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
