İki Buçuk Milyon Kişi Toplandı: Papa Leo, Francis'in Vatanına Hiç Alamadığı Ziyareti Getirdi

Papa Leo XIV pazartesi günü Buenos Aires'in kalbinde tahmini 2,5 milyon kişiyle Ayin kutladı; bu, papalığının şimdiye kadarki en büyük kalabalığıydı ve Arjantin'e, halkının yaklaşık 40 yıldır beklediği papalık ziyaretini getirdi. Başkentin büyük bulvarlarından birindeki Monumento de los Españoles'ta düzenlenen Ayin, papanın selefinin hiç evine dönmediği ülkeyi baştan başa gezdiği dört günlük ziyaretin merkezindeydi: Arjantinli Papa Francis, 12 yıllık papalığı boyunca vatanına hiç dönmedi. Leo'nun 6-17 Kasım tarihleri arasında Uruguay, Arjantin ve Peru'yu kapsayan 12 günlük apostolik ziyareti, Vatikan'ın yıllardır görmediği ölçekte kalabalıklar tarafından her durakta izlendi.

Rakamlar, anı kaçırmamaya kararlı bir ülkenin hikâyesini anlatıyor. Yerel yetkililere göre pazartesi günü Buenos Aires'teki Ayin'e yaklaşık 2,5 milyon kişi katıldı; salı gecesi aynı anıtta düzenlenen gençlik dua nöbetine ise bir milyon kişi daha toplandı. Papa salı günü ülkenin merkezindeki Córdoba'ya gitti; Vatikan'ın tahminine göre burada 650.000 kişi Ayin'e katıldı, çarşamba günü ise yerel tahminlere göre Arjantin'in ulusal Meryem mabedi Luján Meryem Ana Bazilikası dışında düzenlenen Ayin'e iki milyondan fazla kişi katıldı. Ziyaret boyunca Leo selefinin ayak izlerini takip etti: Kardinal Bergoglio'nun 1998'den 2013'te papa seçilmesine kadar başpiskopos olarak görev yaptığı Buenos Aires Katedrali; Francis'in hizmetiyle anılan, Claypole'da engelli bireyler için bir yuva olan Pequeño Cottolengo Don Orione; ve Francis'in bir dönem büyük şansölye olarak görev yaptığı Arjantin Katolik Üniversitesi — burada Leo pazartesi günü işçilere, iş insanlarına, sendikalara ve halk hareketlerine hitap ederek çalışmanın onurunu ve hükümetler ile işletmelerin savunmasız işçileri koruma sorumluluğunu vurguladı.

Ziyaretin, Leo'nun gizlemeye çalışmadığı siyasi bir yükü de vardı. Varışının ardından pazar günü yaptığı ilk konuşmada, Devlet Başkanı Javier Milei'ye, hükümet yetkililerine, sivil toplum liderlerine ve diplomatlara hitap ederek demokratik kurumların korunması çağrısında bulundu ve kamu görevlilerini gücü ortak iyinin hizmetinde kullanmaya çağırdı. Pazartesi günü engelli bakım evine yaptığı ziyaret, harcama kesintileri adına Arjantin'in ulusal engelli ajansını kapatmayı da içeren başkanın politikalarına bir tepki olarak geniş çapta okundu. Yankıları salı gününe kadar görüldü: Milei'nin partisinden dört senatör, Milei'nin karşı çıktığı ve Kilise'nin çocukları korumak için desteklediği, çevrimiçi kumar reklamlarını yasaklayan beklemedeki bir yasa tasarısını ele almaya hazırlanmaya başladı. Arjantin Dışişleri Bakanı Pablo Quirno, papanın sözlerinin Milei'nin kemer sıkma politikalarına bir tepki olarak okunmasına karşı yönetimin sicilini savunurken, ziyaretin 'challenges the entire political class, the leadership class, it challenges us as a society and delivers a message about what we lack' dediğini kabul etti.

Arjantin tarihinin ağırlığı hiçbir yerde Córdoba'da olduğu kadar hissedilmedi. Ayin, 20. yüzyılın büyük bölümünde hava kuvvetleri tarafından işletilen ve Arjantin ordusunun 1975 sonlarında solcu gerillalara saldırmak için ilk kullandığı saldırı uçaklarını üreten Arjantin Uçak Fabrikası'nın arazisinde düzenlendi; bu, insan hakları gruplarının yaklaşık 30.000 kişinin öldürüldüğünü ya da kaybolduğunu tahmin ettiği 1976–1983 askerî diktatörlüğünün devlet terörünün habercisiydi. Ayin sonrasında Leo, başpiskoposun seçtiği 20 kişiyle özel olarak görüştü; aralarında babası, üvey annesi, halası ve amcası diktatörlük döneminde kaybolan Alba Camargo da vardı. 1976'da 13 yaşındayken güvenlik güçleri tarafından gözaltına alınan Camargo, papaya, Córdoba dışındaki eski gizli gözaltı merkezi La Perla'da kurbanların kalıntılarını hâlâ arayan akrabaları adına geldiğini söyledi ve ona kazıların fotoğraflarının bulunduğu bir dosya uzattı. Milei hükümetinin diktatörlük anıt alanlarına ayrılan fonları kestiği ve ordunun suçlarına ilişkin revizyonist bir anlatıyı desteklediği bir dönemde, görüşmenin 'would bring change' umudunu taşıdığını söyledi. 'It's exhausting to have people constantly telling you that what you've lived through your entire life isn't true,' dedi.

Leo, Arjantin'deyken diktatörlüğe yalnızca üstü kapalı bir gönderme yaptı. Pazar günü yaptığı ilk konuşmada, 'reasons for gratitude and painful memories' içeren bir tarihten söz ederek, her kuşağın 'discern what deserves to be preserved, to confront past injustices and to add to its shared material and spiritual patrimony' görevinin olduğunu söyledi; bu sözler diktatörlüğe gönderme olarak görüldü. En doğrudan mesajı gençlere yönelikti. Salı gecesi nöbette genç Arjantinlileri 'stand firm' olmaya ve 'idols of our time' olarak adlandırdığı şeyleri reddetmeye çağırdı: ne pahasına olursa olsun başarı, para, uyuşturucu, pornografi ve görünüş, popülerlik ya da haz takıntısı. 'Do not bow down before anything that cannot give you life,' dedi. 'And if you have ever fallen, get back up.' Nöbeti yakındaki bir parktan izleyen Buenos Airesli 20 yaşındaki Emilia Caroti, kendi kuşağının 'deeply marked by what we see from the past and the little hope there is for the future, and we hope the Pope can renew our faith in ourselves a bit' olduğunu söyledi.

Leo çarşamba günü Güney Amerika turunun son ülkesi Peru'ya gitmek üzere Arjantin'den ayrılıyor ve şimdi soru, kalabalıkların ardından neyin kalacağı. Çevrimiçi ortamda ziyaret, manşetlerin yanı sıra ilk elden anlatımlar da çekti: Luján Ayini hakkındaki bir r/Catholicism başlığında etkinliğin gönüllülerinden biri bazilikanın içinden deneyimini paylaştı. Ziyaret, hiçbir konuşmanın yapamayacağı bir şeyi zaten yaptı: Arjantin'e, Francis'in hiç sahip olamadığı eve dönüşü verdi; milyonlar yalnızca bir papa için değil, kendilerinden birinin anısı için toplandı. Ayrıca ülkenin siyasetini, engelli ajansından kumar tasarısına ve anıt alanlarına kadar bir tür ahlaki denetime tabi tuttu; hükümet, papanın mesajının ülkenin noksanlarını ortaya çıkardığını alenen kabul etti. Bunun politikayı değiştirip değiştirmeyeceğine, papa gittikten çok sonra Buenos Aires'te karar verilecek. Şimdiden kesin olan, olayın ölçeği: dört günde, yerel ve Vatikan tahminlerine göre altı milyondan fazla Arjantinli, bu haftaya kadar ülkelerine çoban olarak hiç ayak basmamış bir papayı görmeye geldi; üstelik papa, hiç eve dönmeyen kişinin mirasını taşıyarak geldi.